పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరోసారి కమ్ముకున్నాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి వేదికగా ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరాయి. ఈ జలమార్గం గుండా ప్రయాణిస్తున్న రెండు వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ కోర్ (IRGC) దళాలు మెరుపు దాడికి దిగాయి. ప్రాథమిక సమాచారం ప్రకారం ఈ నౌకలు భారతీయ జెండాలతో ప్రయాణిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణా రంగంలో ఈ పరిణామం తీవ్ర కలకలం రేపింది. అమెరికాతో చర్చల అనంతరం జలసంధిని తెరిచే ఉంచుతామని ప్రకటించిన ఇరాన్ కేవలం ఇరవై నాలుగు గంటల్లోనే నిర్ణయాన్ని మార్చుకోవడం గమనార్హం.
మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొల్పేందుకు అమెరికాతో జరిగిన సంప్రదింపుల నేపథ్యంలో ఇరాన్ తొలుత సానుకూలత వ్యక్తం చేసింది. అయితే తన ఓడరేవుల చుట్టూ అమెరికా విధించిన దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయకపోవడంతో ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. దీనికి నిరసనగా వ్యూహాత్మక హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన వెలువడిన కొద్ది గంటలకే సముద్ర మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్న నౌకలపై ఐఆర్జీసీ గన్బోట్లు కాల్పులు జరిపాయి. ఈ దాడులు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నిబంధనలకు విరుద్ధమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఘటనపై యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ సెంటర్ కీలక వివరాలు వెల్లడించింది. ఇరాన్ దళాల కాల్పుల వల్ల నౌకల్లోని ట్యాంకర్లకు పెద్దగా నష్టం వాటిల్లలేదు. అందులోని సిబ్బంది అందరూ ప్రస్తుతం సురక్షితంగా ఉన్నట్లు స్పష్టం చేసింది. కాల్పుల తీవ్రతపై పూర్తిస్థాయి దర్యాప్తు జరుగుతోంది. పదేపదే ఇలాంటి దాడులు జరగడం వల్ల ప్రపంచ చమురు సరఫరా వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉంది. సముద్ర మార్గాల రక్షణ ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాలకు సవాలుగా మారింది.
భారత జెండాతో కూడిన నౌకలపై దాడులు జరగడాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత తీవ్రంగా పరిగణించింది. ఈ వివాదంపై స్పందించిన విదేశాంగ శాఖ తక్షణమే దౌత్యపరమైన చర్యలు చేపట్టింది. భారత్లోని ఇరాన్ రాయబారికి సమన్లు జారీ చేసినట్లు సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి. సముద్ర ప్రయాణంలో భారతీయ నౌకల రక్షణ విషయంలో రాజీ పడే ప్రసక్తి లేదని విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఈ ఘటనకు గల కారణాలపై ఇరాన్ ప్రభుత్వం నుంచి వివరణ కోరనుంది. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరిస్తే పరిణామాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని హెచ్చరించే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
హర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ దేశాల ఇంధన అవసరాలకు ప్రాణాధారం. ఇక్కడి నుంచి ప్రతిరోజూ లక్షలాది బ్యారెళ్ల చమురు రవాణా జరుగుతుంటుంది. ఇరాన్ అలాగే అమెరికా మధ్య నెలకొన్న విభేదాలు ఇప్పుడు సాధారణ వాణిజ్య నౌకల భద్రతను ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. గతంలో కూడా ఇరాన్ ఇలాంటి చర్యలకు పాల్పడిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత పరిస్థితులు గమనిస్తుంటే మధ్యప్రాచ్యంలో మరో దౌత్య యుద్ధం మొదలయ్యేలా కనిపిస్తోంది. భారత్ తన నౌకల భద్రత కోసం అంతర్జాతీయ సమాజం మద్దతును కూడా కూడగట్టే ప్రయత్నం వేగవంతం చేసింది.
పరిస్థితిని నిశితంగా గమనిస్తున్న భారత్ తన నౌకల ప్రయాణ మార్గాలను మార్చుకోవాలా అనే అంశంపై కూడా యోచిస్తోంది. సముద్ర గర్భంలో వాణిజ్య యుద్ధం మొదలైతే అది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కోలుకోలేని దెబ్బ తీస్తుంది. ఇరాన్ తన మొండి వైఖరి వీడకపోతే ఇతర దేశాలు కూడా కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. చర్చల ద్వారా పరిష్కారం లభించని పక్షంలో జలసంధి ప్రాంతంలో భద్రతా దళాల పహారా పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఇది కూడా చదవండి: ఇరాన్ అమెరికాకు స్ర్టాంగ్ వార్నింగ్…మళ్లీ హర్మూజ్ను మూసివేస్తం…!
